BHV en EHBO op de werkvloer: dit verplicht de wet u als werkgever
Elke werkgever in Nederland is wettelijk verplicht om eerste hulp, brandbestrijding en ontruiming te regelen. In deze gids leest u precies wat de Arbowet van u vraagt, hoeveel BHV'ers u nodig heeft, welke middelen aanwezig moeten zijn en wat de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert.
Wat de Arbowet precies verplicht
De basis van al uw verplichtingen staat in de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet. Twee artikelen zijn voor bedrijfshulpverlening en eerste hulp bepalend: artikel 3 en artikel 15.
Artikel 3 Arbowet verplicht u als werkgever om te zorgen voor de veiligheid en gezondheid van uw werknemers. Daaronder valt expliciet het treffen van doeltreffende maatregelen op het gebied van eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en de evacuatie van werknemers en andere aanwezigen, zoals bezoekers, klanten en leerlingen. Ook moet u doeltreffende verbindingen onderhouden met externe hulpdiensten, zodat ambulance of brandweer bij een incident snel ter plaatse kan zijn.
Artikel 15 Arbowet regelt hoe u dat organiseert: u laat zich bijstaan door een of meer werknemers die u aanwijst als bedrijfshulpverlener, de BHV'er. De wet stelt bovendien een kwaliteitseis. Uw BHV'ers moeten zodanig in aantal zijn, zo zijn opgeleid en zo zijn uitgerust dat zij hun taken naar behoren kunnen vervullen. Een collega een keer een cursus laten volgen en verder niets regelen is dus niet voldoende: de organisatie eromheen telt mee.
De taken van de BHV'er volgen rechtstreeks uit de wet. Het gaat om drie kerntaken: het verlenen van eerste hulp bij ongevallen, het beperken en bestrijden van een beginnende brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen, en het alarmeren en evacueren van alle aanwezigen in het gebouw. Voor elk van die taken moeten mensen, kennis én materialen aanwezig zijn.
Belangrijk om te weten: deze verplichting geldt voor iedere werkgever, van eenmanszaak met één medewerker in dienst tot multinational. Er bestaat geen ondergrens in personeelsomvang. Alleen wie volledig alleen werkt, zonder personeel, stagiairs of uitzendkrachten, valt buiten de BHV-plicht.
Wie moet BHV'er zijn en hoeveel heeft u er nodig?
Iedere werknemer kan BHV'er worden. De wet stelt geen diploma-eisen aan de persoon vooraf, wel aan het resultaat: de BHV'er moet zijn taken naar behoren kunnen uitvoeren. In de praktijk betekent dat een BHV-basiscursus met periodieke herhaling, meestal jaarlijks. Als werkgever mag u ook zelf BHV'er zijn, maar u moet dan wel vervanging regelen voor de momenten dat u afwezig bent.
De Arbowet noemt bewust geen vast aantal BHV'ers. Het juiste aantal volgt uit uw risico-inventarisatie en -evaluatie en hangt af van de grootte van uw bedrijf, de aard van het werk en de aanwezige risico's. Toch zijn er breed gehanteerde vuistregels die als redelijk uitgangspunt gelden:
- 1 tot 25 medewerkers: minimaal één opgeleide BHV'er, plus een tweede als achtervang bij verlof, ziekte en parttime roosters.
- 25 tot 50 medewerkers: twee tot drie BHV'ers, verdeeld over afdelingen en werktijden.
- 50 tot 100 medewerkers: drie tot vijf BHV'ers; de oude vuistregel van één BHV'er per vijftig aanwezigen geldt hier als absoluut minimum, niet als norm.
- Meer dan 100 medewerkers: een BHV-organisatie met ploegindeling, een hoofd BHV of coördinator en een ontruimingsplan dat periodiek wordt geoefend.
Let op: het gaat om het aantal BHV'ers dat op elk moment daadwerkelijk aanwezig is. Werkt u met ploegendiensten, meerdere vestigingen of veel parttimers, dan heeft u meer opgeleide mensen nodig om elke dienst te dekken. Verhoog het aantal ook bij verhoogd risico, zoals werken met machines, chemicaliën, grote publieksstromen of verminderd zelfredzame personen in zorg en onderwijs.
Welke middelen moeten er aanwezig zijn?
Opgeleide mensen zonder materiaal kunnen weinig. De Arbowet eist daarom dat uw BHV'ers adequaat zijn uitgerust. Dit is de kern van uw uitrusting.
Verbanddoos of EHBO-koffer
Adequate eerstehulpmiddelen zijn op elke werkplek verplicht. De wet schrijft geen exacte paklijst voor: wat er in uw EHBO-koffer moet zitten, volgt uit de risico's in uw RI&E. In de praktijk gelden de richtlijnen van Het Oranje Kruis als norm voor de basisinhoud. Een kantoor volstaat met een compacte koffer met verbandmiddelen en pleisters; een bouwbedrijf, keuken of werkplaats heeft aanvullingen nodig zoals oogspoeling, brandwondenkompressen of vingerlingen. Controleer de inhoud regelmatig, in de praktijk minimaal elk half jaar, en vul gebruikte of verlopen materialen direct aan.
AED: niet verplicht, wel dringend te overwegen
Een AED is voor de meeste bedrijven niet wettelijk verplicht. Toch kiezen steeds meer werkgevers ervoor. Bij een hartstilstand telt elke minuut: reanimatie met een AED binnen zes minuten vergroot de overlevingskans aanzienlijk, en een ambulance haalt die tijd lang niet altijd. Voor locaties met veel medewerkers, publiek of een oudere populatie is een AED feitelijk onmisbaar geworden. Weeg de aanschaf expliciet af in uw RI&E en leg de keuze vast.
Brandblusmiddelen
Voor de bestrijding van een beginnende brand moeten geschikte blusmiddelen aanwezig zijn: brandblussers, blusdekens en waar het Bouwbesluit dat eist brandslanghaspels. Het type blusser moet passen bij de risico's: schuim of sproeischuim voor kantooromgevingen, CO2 bij elektronica en serverruimtes, speciale blussers voor frituur of lithiumbatterijen. Blusmiddelen moeten goed bereikbaar, zichtbaar gemarkeerd en periodiek gekeurd zijn.
Vluchtwegen, signalering en ontruiming
Vluchtroutes en nooduitgangen moeten vrij, herkenbaar en verlicht zijn, ook bij stroomuitval. Denk aan noodverlichting en evacuatiemiddelen, duidelijke vluchtwegaanduiding en een verzamelplaatsbord buiten het pand. Voor de BHV'ers zelf zijn herkenbaarheid en uitrusting essentieel: hesjes, een BHV-koffer en bij grotere locaties portofoons of andere communicatiemiddelen. Een ontruimingsplattegrond per verdieping en een jaarlijkse ontruimingsoefening maken het geheel af.
- EHBO-koffer afgestemd op de risico's, gecontroleerd en op voorraad
- Blusmiddelen van het juiste type, gekeurd en bereikbaar
- Vluchtwegen vrij, gemarkeerd en verlicht, verzamelplaats aangewezen
- BHV'ers herkenbaar, bereikbaar en getraind
- AED-afweging vastgelegd in de RI&E
Aanbevolen uitrusting per bedrijfsgrootte
Gebruik dit overzicht als startpunt en verfijn het met uw eigen RI&E. Bij verhoogd risico, zoals bouw, industrie of horeca, kiest u telkens één maat groter.
| Bedrijfsgrootte | BHV'ers (vuistregel) | Eerste hulp | Brand en ontruiming | Aanvullend aanbevolen |
|---|---|---|---|---|
| 1 tot 10 medewerkers | 1, plus achtervang | 1 EHBO-koffer (basis), voorraad pleisters | 1 à 2 blussers uit brandpreventie, blusdeken, vluchtwegsignalering | Compleet startpakket in één keer geregeld |
| 10 tot 25 medewerkers | 1 à 2 per locatie of dienst | 1 à 2 koffers, navulset verbandmiddelen | Blusser per etage, noodverlichting, ontruimingsplattegrond | BHV-hesjes, verzamelplaatsbord |
| 25 tot 50 medewerkers | 2 à 3, gespreid over afdelingen | Koffer per afdeling of verdieping, AED sterk aanbevolen | Blusser per 200 m², blusdekens bij keuken en techniek | Oefenmaterialen voor de jaarlijkse BHV-oefening |
| 50 tot 100 medewerkers | 3 à 5, elke dienst gedekt | Meerdere koffers plus AED met buitenkast | Volledig dekkend blusplan, evacuatiestoelen bij verdiepingen | Portofoons voor het BHV-team |
| 100+ medewerkers | BHV-organisatie met coördinator | EHBO-posten per zone, meerdere AED's, HACCP-uitvoering bij voedsel | Ontruimingsinstallatie, per zone blusmiddelen en persoonlijke bescherming | Maatwerk: vraag ons gratis BHV-advies aan |
Gratis EHBO-check: weet u niet zeker of uw huidige voorraad nog voldoet? Doorloop onze gratis EHBO-checklist. In 1 minuut ziet u wat er op orde is en wat er ontbreekt, direct gekoppeld aan de eisen uit deze gids.
Aansprakelijkheid: gaat er iets mis terwijl uw BHV of EHBO-voorziening niet op orde is, dan kunt u als werkgever civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor de schade van uw werknemer. Bij ernstige nalatigheid is zelfs strafrechtelijke vervolging van het bedrijf of de leidinggevende mogelijk. Verzekeraars kunnen bovendien uitkering weigeren of verhalen wanneer wettelijke verplichtingen aantoonbaar zijn genegeerd. De kosten van een complete uitrusting vallen in het niet bij dat risico.
De RI&E: het fundament onder uw BHV
De risico-inventarisatie en -evaluatie, de RI&E, is verplicht voor iedere werkgever met personeel, hoe klein ook. In de RI&E brengt u alle veiligheids- en gezondheidsrisico's in uw bedrijf systematisch in kaart en legt u in een plan van aanpak vast welke maatregelen u neemt.
Voor BHV is de RI&E het vertrekpunt. Uit de RI&E volgt hoeveel BHV'ers u nodig heeft, welke opleiding zij moeten hebben, welke eerstehulpmiddelen en blusmiddelen passend zijn en of een AED nodig is. Zonder actuele RI&E kunt u dus niet onderbouwen dat uw BHV-organisatie klopt, en dat is precies waar een inspecteur naar vraagt. Houd de RI&E actueel: bij een verhuizing, nieuwe machines, groei van het personeelsbestand of gewijzigde werkprocessen hoort een herziening.
Wat controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie?
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de Arbowet. Inspecteurs komen langs na een melding, na een ongeval of bij gerichte controles in risicosectoren. Bij een inspectie wordt onder meer gevraagd naar:
- een actuele RI&E met plan van aanpak;
- het aantal opgeleide BHV'ers en hun herhalingscertificaten;
- de aanwezigheid en staat van eerstehulpmiddelen en blusmiddelen;
- vrije en gemarkeerde vluchtwegen en een geoefend ontruimingsplan;
- de aansluiting tussen de risico's uit de RI&E en de daadwerkelijke voorzieningen.
Constateert de inspectie tekortkomingen, dan volgt meestal eerst een waarschuwing of een eis tot naleving met een hersteltermijn. Bij ernstige overtredingen, herhaling of direct gevaar kan de inspectie meteen een boete opleggen of het werk stilleggen. Boetes voor een ontbrekende RI&E of een BHV-organisatie die niet op orde is, kunnen oplopen tot duizenden euro's, en bij herhaling stijgen de bedragen fors.
Een ongeval terwijl uw BHV niet op orde is
Bij een ernstig arbeidsongeval, met ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden, bent u verplicht dit direct te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Niet melden is een zelfstandige overtreding waarvoor de boete tot tienduizenden euro's kan oplopen. Na de melding volgt onderzoek: was er een BHV'er aanwezig, is er adequaat eerste hulp verleend, klopte de RI&E, waren de middelen aanwezig?
Blijkt de BHV niet op orde, dan staat u op meerdere fronten zwak. De inspectie kan een boete opleggen voor elke geconstateerde overtreding. De getroffen werknemer of diens nabestaanden kunnen u aansprakelijk stellen. En de reputatieschade en interne impact van een slecht afgehandeld ongeval zijn moeilijk te herstellen. Het goede nieuws: de basis op orde brengen is snel geregeld en kost minder dan één boete.
Veelgestelde vragen over BHV-verplichtingen
Is BHV verplicht als ik maar één medewerker in dienst heb?
Ja. De BHV-plicht geldt vanaf de eerste werknemer, stagiair of uitzendkracht. U mag als werkgever zelf de BHV'er zijn, maar dan moet u vervanging regelen voor momenten waarop u er niet bent. Ook de verplichting tot een RI&E en adequate eerstehulpmiddelen geldt vanaf de eerste medewerker.
Hoeveel BHV'ers moet ik precies hebben?
De wet noemt geen vast aantal: het juiste aantal volgt uit uw RI&E. Vuistregel is minimaal één BHV'er die altijd aanwezig is, met achtervang voor verlof en ziekte. De oude norm van één BHV'er per vijftig aanwezigen geldt als absoluut minimum. Bij ploegendiensten, meerdere locaties of verhoogd risico heeft u er meer nodig.
Is een AED wettelijk verplicht op de werkvloer?
Voor de meeste bedrijven niet. Maar u bent wél verplicht om doeltreffende eerste hulp te organiseren, en bij een hartstilstand telt elke minuut. Daarom nemen steeds meer werkgevers een AED op in hun BHV-uitrusting, zeker bij grotere teams, publieksfuncties of een afgelegen locatie. Leg uw afweging vast in de RI&E. Bekijk ook onze gids welke AED past bij uw bedrijf.
Wat moet er verplicht in de EHBO-koffer zitten?
De wet schrijft geen exacte paklijst voor. De inhoud moet passen bij de risico's uit uw RI&E; in de praktijk gelden de richtlijnen van Het Oranje Kruis als norm voor de basisinhoud. Een kantoor heeft aan een basiskoffer genoeg, terwijl bouw, industrie en horeca aanvullingen nodig hebben zoals oogspoeling of brandwondenkompressen. Met onze gratis navulservice herinneren wij u er per mail aan wanneer uw koffer navulling nodig heeft.
Hoe vaak moet ik EHBO-koffers en blusmiddelen controleren?
De wet eist dat middelen in goede staat verkeren en direct bruikbaar zijn. Voor EHBO-koffers is de praktijknorm een controle van de inhoud minimaal elk half jaar, plus direct aanvullen na gebruik. Brandblussers moeten periodiek worden onderhouden door een deskundige, in de regel elke twee jaar volgens de geldende norm. Onze gratis navulservice neemt het onthouden voor u uit handen.
Breng uw BHV vandaag nog op orde
Vraag een vrijblijvende offerte aan met gratis BHV-advies. U ontvangt binnen 1 werkdag een compleet voorstel, afgestemd op uw bedrijfsgrootte en branche. Voor 10:00 besteld, de volgende werkdag in huis; gratis verzending vanaf € 100.